آینده: در چند پُست پیش از این، یادداشتی تحت عنوان "شعور و غرور زخمی" نوشتم. برخی از دوستان در گفت و گوی رو در رو نظراتی متفاوت از من در باره ی غرور داشتند و از جمله اینکه لزوما از غرور تعریف مثبت نداشتند و البته خود من نیز در همان یادداشت توضیح داده بود که مقصودم در آن مورد خاص، اگر تعبیرم درست باشد، بیشتر معطوف بر غرور مثبت بود. حال از زاویه دیگر به موضوع می نگرم.
دوستان تذکر دهنده کمی عجله کردند، بله، غرور معانی دیگری هم دارد و در موارد دیگر و در وصف افراد دیگر با شخصیت و در موقعیت متفاوت از شخصیت مثبت در مقاله یادشده نیز بکار می رود.
در لغت نامه ها و فرهنگ لغات مُعتبر، از غُرور در موقعیت های گوناگون؛ تعاریف و معانی مختلفی شده است. از جُمله به مَعنای ۱- احساس سربلندی و مَسِرًت به سبب کسب موفقیت و مباهات به هویت ۲- خودبینی و تَکَبر با محصول و انگیزه ای از قبیل تکبر ورزیدن و صعود بر بُرج جاه طلبی و غرور ۳- و مکر و فریب، بکار رفته است.
با کمی تامل در این معانی در می یابیم که غرور با تعاریف مختلف و در وصف افراد گوناگون در موقعیت های متفاوت (مثبت یا منفی) بکار می رود.
نتیجه کاربردی و اخلاقی: به این نکته ظریف دقت کنید: در بسیاری موارد، زخمی که به غرور و شعور یک فرد برخوردار از صداقت و حسن نیت، زده می شود از جانب فردی است که او هم از غرور اما از نوع منفی آن، یعنی نوع جاه طلبی و همراه با مکر و فریب، بهره می برد!! یعنی "بر فراز برج رفیع جاه طلبی و غرور مکر و فریب، صعود کرده و می نشنید، سپس، زخمی بر صداقت، غرور مثبت و شعور انسانی دیگران وارد می سازد!
همچنین، باید مراقب سخنان مُتِملقانه و فریفته شدن بود زیرا اینگونه سخنان تنها از سر مکر و فریب و جاه طلبی است! دوستی هم این عبارت را در ذیل پست قبلی به کار برده بود: "غرور تنبیه خداوند است برای انسانهای نادان" و البته نظر من این است که چرا خداوند ؟، بلکه این پیروی از هوای نفس، غفلت و دست پُخت خود انسان است برای خودش! پس باید از نادانی و جهالت، در صحنه های اجتماعی و روابط فردی پرهیز کرد که در دام غرور و تکبر خود و فریب و مکر دیگران قرار نگیریم!
سعدی در گلستان، اینگونه به تصویر می کشد:
فریب دشمن مخور و غرور مداح مَخَر که/ این دام زَرق نهاده است و آن دامَن طَمَع گُشاده